Ислам каржылоо принциптери
Ислам каржылоо: негизги түшүнүктөр жана депозиттерди коргоо
Бул баракта ислам каржылоонун негизги принциптери, дүйнөдөгү өнүгүү тенденциялары жана Кыргызстандагы практика тууралуу кыска да, түшүнүктүү маалымат беребиз.
Кыскача түшүндүрмө
Ислам банк иши акыркы он жылдыктарда дүйнөлүк каржы рыногунда тез өнүгүп келе жаткан багыттардын бири. Ислам каржылоодо негизги идея — киреше реалдуу ишмердүүлүк жана тобокелдик менен байланышта болушу, ал эми алдын ала кепилденген пайыз (риба) колдонулбашы керек.
Маанилүүсү: ислам каржылоо киреше табууга каршы эмес, бирок адал эмес (шариат тыюу салган) ишмердүүлүктөн түшкөн кирешеге жана пайызга негизделген механизмдерге чектөө коёт.
Негизги принциптер
- Риба жок — алдын ала кепилденген пайызга тыюу.
- Тобокелдик жана пайда бөлүшүү — шериктештик логикасы.
- Реалдуу актив — акча агымы товар/кызмат/актив менен байланышта.
- Адептик чектөөлөр — тыюу салынган тармактарга каржылоо берилбейт.
Кыргызстандагы практика (кыскача)
Кыргыз Республикасында ислам банкингин өнүктүрүү 2006-жылдан тартып институционалдуу нукта жүрүп, кийинчерээк бир катар коммерциялык банктарда “ислам терезелери” иштей баштаган.
Кеңеш: Ислам принциптерине ылайык эсеп/депозит ачууда, банкта тиешелүү лицензия жана шариат көзөмөлү (шариат кеңеши) бар экенине ынаныңыз.
Ислам секторунда депозиттерди коргоо
Депозиттерди коргоо системасы — аманатчылардын укуктарын коргоого багытталган механизм. Кепилдик учур келгенде, мыйзамда каралган тартипте аманатчыга компенсация төлөнөт. Ислам принциптери менен кабыл алынган депозиттер да системанын жалпы эрежелерине ылайык корголот.
Көп берилүүчү суроолор
Ислам депозитинин салттуу депозиттен негизги айырмасы эмнеде?
Салттуу депозитте пайыз алдын ала белгилениши мүмкүн. Ислам каржылоодо негизги принцип — пайыз (риба) колдонбоо, пайда/зыян шериктештик келишимине жараша бөлүштүрүлөт жана акча реалдуу ишмердүүлүккө байланыштырылат.
Кайсы учурларда банк “шариатка ылайык” деп эсептелет?
Эреже катары, шариат кеңеши/көзөмөл механизми бар, ислам принциптерине ылайык операция жүргүзүүгө укук берген лицензиясы бар жана тыюу салынган тармактарды каржылабайт.
Ислам принциптери боюнча кабыл алынган депозиттер да корголобу?
Ооба. Депозиттерди коргоо системасынын катышуучусу болгон уюмдардагы депозиттер мыйзамдагы тартипте корголот. Так шарттар жана механизмдер мыйзам жана агенттиктин расмий түшүндүрмөлөрү менен аныкталат.
Бөлүмдөр
Жүктөп алуу
Тиешелүү материалдарды бул жерден жүктөп алсаңыз болот:
